Jan ter Haar (Foto: pr).

Praetje Kunst over verdwenen ramen uit Villa Allegonda
Laatste update: 12 september 2017 om 16:35

KATWIJK - De oorspronkelijke Villa Allegonda bevatte na de bouw twee glas-in-loodramen van de bekende kunstenaar Theo van Doesburg (1883 - 1931). Hij is oprichter van De Stijl, waartoe onder anderen Piet Mondriaan en Bart van der Lek behoorden. Die ramen zijn helaas verloren gegaan.

De Katwijkse oud-docent schilderen en glaszetten Jan ter Haar heeft twee jaar onderzoek naar deze ramen gedaan en daarvan replica's gemaakt.
 
Op 20 september vertelt Ter Haar in het DunaAtelier tijdens het laatste Praetje Kunst van dit seizoen over zijn onderzoek en zijn speurtocht naar het juiste glas en de juiste kleuren voor zijn replica's. Dat heeft veel voeten in aarde gehad. Voor een burgemeesterswoning in Broek in Waterland maakte Van Doesburg zijn eerste glas-in-lood, dat hij "Compositie 1" noemde. Het glas-in-lood voor Villa Allegonda werd Compositie 2 en Compositie 5. Ze staan "met een vaag plaatje", zoals Ter Haar zegt, in het oeuvreboek van Van Doesburg.


Ter Haar heeft vanuit zijn hobby als amateurglazenier eerst historisch onderzoek gedaan naar alle glas-in-loodramen in Katwijk. Daarbij is hij gepassioneerd geraakt door het glas-in-lood dat Van Doesburg maakte. Deze internationaal succesvolle Leidenaar was behalve ontwerper van glas-in-lood ook voordrachtskunstenaar, architect, musicus, kunstschilder, kleuradviseur, dichter en uitgever. Hij heeft bijvoorbeeld kleuradvies gegeven bij het ontwerp van een woning aan de Zeeweg, die is afgebroken. Deze woning, gebouwd voor dominee De Ligt uit Lage Vuursche die om gezondheidsredenen naar Katwijk kwam, stond naast het voormalige sanatorium dat nu de muziekschool is.


Van Doesburg is niet de architect van Villa Allegonda. Dat was J.J.P. Oud. Beiden waren onder de indruk van de kubusvormige bouw die de kunstenaar Menso Kamerlingh Onnes in Afrika had leren waarderen. Kamerlingh Onnes woonde tegenover de plek waar Villa Allegonda is gebouwd. Van Doesburg was verrukt van werken in uitsluitend rechte horizontale en verticale lijnen en in de primaire kleuren rood, geel en blauw. "De combinatie van kleur en licht bracht hem in vervoering", vertelt Ter Haar. "Hij heeft zijn vrouw gebruikt als inspiratie voor een vrouwenkop in glas-in-lood. Die is prachtig. Tijdens mijn Praetje zal ik alle vijftig glas-in-lood-composities van Van Doesburg laten zien, ook deze vrouwenkop."


In Katwijk is geen werk meer te vinden van Van Doesburg, maar wel in Drachten, Alkmaar en Bergermeer. Van Doesburg heeft ook glas-in-loodramen ontworpen voor woningen in de Rotterdamse wijk Spangen, die architect Oud ontwierp. Hij werkte ook buitenslands in onder andere Berlijn, Weimar, Straatsburg en Parijs. Ter Haar, afkomstig uit Aalten, is zijn loopbaan begonnen als schilder ondernemer en glaszetter in de Achterhoek. Hij kwam in 1983 naar Katwijk als schilder docent aan de LTS om vijf jaar later regionaal consulent van de vakopleiding schilderen te worden. Veel schilders uit Katwijk en wijde omgeving kennen hem. Een groot deel van zijn leven lang heeft hij zich in zijn vrije tijd als maker en onderzoeker bezig gehouden met glas-in-lood.


Het Praetje Kunst in het DunaAtelier op de Boulevard (hoek Voorstraat) begint om 20.00 uur. De entree is 5 euro per persoon, vrienden van de Kunstvereeniging mogen gratis naar binnen. x